توضیحات
در بازارچه کشاورز بجوا، محصول فقط با نام یک رقم معرفی نمیشود؛ ما تلاش میکنیم مشخص باشد برنج را چه کسی تولید کرده و نتیجه بررسی همان محموله چه بوده است. کد ۱۰۳، برنج هاشمی محمد خرسندی، کشت منطقه لولمان و برداشت سال ۱۴۰۴ است. این محصول برای عرضه مستقیم از کشاورز در بازارچه بجوا بررسی شده است. یعنی خریدار میداند محصول متعلق به کدام کشاورز است و قبل از عرضه چه نتایجی در آزمونهای بجوا داشته است.
در این مدل، بجوا نمونه محصول را بررسی میکند، ویژگیهای واقعی آن را به زبان روشن در اختیار خریدار قرار میدهد و مسیر ارتباط محصول کشاورز با مصرفکننده را کوتاهتر میکند. خرید مستقیم به معنای حذف ارزیابی نیست؛ بلکه در بازارچه بجوا، محصول کشاورز ابتدا بررسی میشود و بعد با مشخصات همان محموله عرضه خواهد شد. IRRI نیز تأکید میکند کیفیت برنج نتیجه مجموعهای از ویژگیهای رقمی و شرایط تولید، برداشت، فرآوری و نگهداری است. به همین دلیل، دو محموله از یک رقم یکسان میتوانند عملکرد متفاوتی داشته باشند.
بررسی رنگ دانه
رنگ دانه این محصول سفید ثبت شده است.
این نتیجه یعنی برنج پس از جداشدن پوسته و بخش عمده سبوس، ظاهر معمول یک برنج سفید ایرانی را دارد. سفید بودن بهتنهایی طعم یا کیفیت پخت را مشخص نمیکند؛ اما یکنواختی رنگ، گچی نبودن و نبود تغییر رنگ غیرطبیعی در ارزیابی ظاهری مهم هستند. رنگ دانه میتواند تحت تأثیر رقم، نحوه خشککردن، شرایط نگهداری و فرایند شالیکوبی قرار بگیرد. IRRI رنگ و گچی بودن را در کنار اندازه، شکل و ویژگیهای شیمیایی، از اجزای کیفیت دانه میداند. برای مصرفکننده، رنگ سفید این نمونه نشاندهنده ظاهر متعارف برنج هاشمی است؛ اما برای قضاوت دقیقتر باید درصد شکستگی و گچی بودن آن نیز بررسی شود.
بررسی عطر برنج خام
عطر خام کد ۱۰۳ در آزمون حسی بجوا ۷ از ۱۰ امتیاز گرفته است.
این عدد نشان میدهد رایحه برنج خام در سطح متوسط رو به خوب قرار دارد و هنگام بررسی نمونه قابل تشخیص است، اما شدت آن در گروه عطرهای بسیار قوی قرار نمیگیرد. یکی از مهمترین ترکیبات شناختهشده در عطر برنج، 2-Acetyl-1-Pyrroline (ترکیب معطر ۲-استیل-۱-پیرولین) است. بااینحال عطر برنج فقط حاصل یک ترکیب نیست و IRRI به حضور مجموعه بزرگی از ترکیبات مؤثر در رایحه اشاره میکند. شرایط خاک، آبوهوا، رقم، نگهداری و زمان ماندگاری نیز میتوانند بر شدت رایحه اثر بگذارند. برای خریدار، امتیاز ۷ یعنی این محصول برای کسانی مناسب است که عطر قابل تشخیص هاشمی را میپسندند، اما الزاماً دنبال شدیدترین رایحه موجود نیستند.
بررسی عطر دودی
عطر دودی این محصول صفر ثبت شده است.
برنج محمد خرسندی یک هاشمی معمولی و غیردودی است؛ بنابراین نبود رایحه دودی کاملاً طبیعی است و بهعنوان نقطه ضعف محصول در نظر گرفته نمیشود. در این نمونه، رایحهای که هنگام شستوشو و پخت احساس میشود، مربوط به ویژگی طبیعی خود برنج است و فرایند دوددهی در آن نقشی ندارد.
بررسی طول دانه خام
Kernel Length (طول دانه) خام این نمونه به طور میانگین ۶٫۸۵ میلیمتر اندازهگیری شده است.
این اندازه در گروه دانههای بلند قرار میگیرد. طبق سیستم ارزیابی IRRI، طول دانه یکی از شاخصهای اصلی برای توصیف اندازه و ظاهر برنج است. دانه بلند پیش از پخت ظاهر کشیدهتری دارد، اما طول خام بهتنهایی برای سنجش کیفیت کافی نیست. مقدار افزایش طول پس از پخت مشخص میکند دانه تا چه اندازه قد میکشد. در کد ۱۰۳، دانه خام ۶٫۸۵ میلیمتری پس از پخت به ۱۰٫۸۵ میلیمتر رسیده است؛ بنابراین از نظر قدکشی نیز عملکرد قابل قبولی دارد.
بررسی نسبت طول به عرض
Length to Width Ratio (نسبت طول به عرض) این محصول ۳٫۷ است.
این عدد نشان میدهد طول دانه حدود ۳٫۷ برابر عرض آن است. در نتیجه، دانهها فرم کشیده و نسبتاً باریکی دارند و از نظر ظاهری در گروه دانههای قلمی قرار میگیرند. نسبت طول به عرض برای توصیف شکل دانه کاربرد دارد. شکل دانه بر نمای برنج خام و پخته اثر میگذارد، اما عطر، طعم و نرمی را بهتنهایی تعیین نمیکند. برای مصرفکننده، نسبت ۳٫۷ در کنار قدکشی تا ۱۰٫۸۵ میلیمتر به معنای ظاهر کشیده و مناسب برای مصرف روزانه و پذیرایی معمول است.
بررسی درصد شکستگی
Broken Rice (برنج شکسته) در این نمونه ۱۸ درصد ثبت شده و امتیاز دانه غیرشکسته آن ۸٫۲ از ۱۰ است.
یعنی حدود ۸۲ درصد محصول در گروه دانههای غیرشکسته قرار گرفته و نزدیک به یکپنجم نمونه از دانههای شکسته تشکیل شده است. این مهمترین نقطه قابل توجه در کیفیت فیزیکی کد ۱۰۳ است. شکستگی معمولاً با Fissuring (ترکخوردگی داخلی دانه)، تغییرات رطوبتی، خشککردن، برداشت و تنظیمات دستگاه شالیکوبی ارتباط دارد. دانهای که داخل آن ترک ایجاد شده باشد، هنگام سفیدکنی راحتتر میشکند. IRRI نیز شرایط تولید، برداشت، فرآوری و جابهجایی را از عوامل مؤثر بر کیفیت نهایی دانه معرفی میکند. برای خریدار، شکستگی ۱۸ درصد یعنی ظاهر محصول به یکدستی نمونههای بسیار کمشکسته نیست. بااینحال این شکستگی لزوماً به معنای ضعف طعم یا نرمی نیست؛ چنانکه کد ۱۰۳ در آزمون پخت، طعم ۸٫۵ و نرمی ۹ گرفته است.
بررسی درصد نیمدانه
درصد نیمدانه این محصول ۴ درصد و امتیاز دانه غیرنیمدانه آن ۹٫۶ از ۱۰ است.
نیمدانهها به دلیل اندازه کوچکتر معمولاً سریعتر از دانههای کامل آب جذب میکنند و زودتر نرم میشوند. به همین دلیل، افزایش مقدار نیمدانه ممکن است کمی بر یکنواختی ظاهر و سرعت پخت دانهها اثر بگذارد. مقدار ۴ درصد نشان میدهد سهم نیمدانه محدود است، اما کاملاً ناچیز نیست. برای مصرف روزانه معمولاً مشکل جدی ایجاد نمیکند، ولی در پلوهای بسیار مجلسی، محصولی با نیمدانه و شکستگی کمتر ظاهر یکدستتری خواهد داشت.
بررسی درصد دانه گچی
Chalkiness (گچی بودن دانه) این نمونه ۰٫۶ درصد ثبت شده و امتیاز دانه غیرگچی آن ۹٫۹۴ از ۱۰ است.
دانه گچی دارای بخشی سفید و مات در ساختمان داخلی خود است. این بخش تراکم کمتری دارد و ممکن است در برابر فشار شالیکوبی شکنندهتر باشد. گچی بودن در مرحله رشد و پرشدن دانه شکل میگیرد و یکی از معیارهای مهم کیفیت ظاهری برنج است. IRRI نیز گچی بودن را در کنار شکل، اندازه، رنگ و ویژگیهای پخت از شاخصهای اصلی کیفیت دانه معرفی میکند. مقدار ۰٫۶ درصد پایین است؛ یعنی بیشتر دانههای این نمونه ظاهر غیرگچی دارند. بنابراین گچی بودن، برخلاف شکستگی، نقطه ضعف قابل توجهی در کد ۱۰۳ محسوب نمیشود.
بررسی رطوبت
Moisture Content (درصد رطوبت) این محصول کمتر از ۱۰ درصد اندازهگیری شده است.
رطوبت پایین میتواند شرایط نگهداری برنج را پایدارتر کند و احتمال رشد کپک و فعالیت بسیاری از حشرات انباری را کاهش دهد. برای حفظ این وضعیت، محصول باید پس از تحویل نیز در بستهبندی بسته و محیط خشک نگهداری شود. Water Activity (فعالیت آبی) با درصد رطوبت یکسان نیست؛ اما هر دو در ارزیابی پایداری محصول اهمیت دارند. درصد رطوبت مقدار کل آب موجود را نشان میدهد و فعالیت آبی به آب در دسترس برای فعالیتهای میکروبی و شیمیایی مربوط است. با توجه به شکستگی ۱۸ درصدی این نمونه، جلوگیری از جذب دوباره رطوبت اهمیت دارد؛ زیرا تغییرات رطوبتی میتواند شکنندگی و ترکخوردگی دانه را افزایش دهد.
بررسی کیفیت پخت
Cooking Quality (کیفیت پخت) فقط با ظاهر دانه خام مشخص نمیشود. به همین دلیل، ما در بجوا محصول محمد خرسندی را از نظر قدکشی، طعم، عطر، جدایی دانهها، نرمی و ماندگاری کیفیت پس از پخت نیز بررسی کردهایم.
قدکشی بعد از پخت
Grain Elongation (قدکشی دانه) این محصول پس از پخت ۱۰٫۸۵ میلیمتر ثبت شده است.
طول خام ۶٫۸۵ میلیمتر بوده؛ بنابراین دانه در زمان پخت ۴ میلیمتر افزایش طول پیدا کرده و به حدود ۱٫۵۸ برابر اندازه اولیه رسیده است. این تغییر تقریباً معادل ۵۸٫۴ درصد افزایش طول است. قدکشی تحت تأثیر ویژگی رقم، جذب آب، ساختار نشاسته، خیساندن و روش پخت قرار دارد. برای مصرفکننده، این نتیجه یعنی کد ۱۰۳ پس از پخت ظاهر کشیدهتری پیدا میکند و با وجود شکستگی نسبتاً بالا، دانههای کامل آن قدکشی مناسبی دارند.
طعم بعد از پخت
Palatability (مطلوبیت حسی) طعم این نمونه ۸٫۵ از ۱۰ امتیاز گرفته است.
این امتیاز از آزمون حسی استانداردشده بجوا به دست آمده و نشان میدهد تجربه خوردن محصول مطلوب بوده است. مطلوبیت حسی فقط مزه نیست و عطر، نرمی، رطوبت بافت و حس دهانی نیز در آن نقش دارند. طعم ۸٫۵ یکی از نقاط قوت کد ۱۰۳ است. به بیان ساده، ظاهر فیزیکی محصول کاملاً ممتاز نیست، اما کیفیت خوردن آن در سطح خوبی قرار دارد.
عطر بعد از پخت
عطر پس از پخت این محصول 6 از ۱۰ ثبت شده است.
ترکیبات معطر برنج فرّار هستند؛ یعنی هنگام پخت آزاد میشوند و بخشی از آنها همراه بخار از محیط خارج میشوند. به همین دلیل، تفاوت میان عطر خام و پخته طبیعی است. که در اینجا عطر بعد از پخت برنج کمی از عطر خام برنج کمتر است.
دوندون بودن
دوندون بودن این محصول ۸ از ۱۰ است.
این امتیاز نشان میدهد دانهها پس از پخت جدایی مناسبی داشتهاند، هرچند در سطح نمونههای بسیار دوندون قرار نگرفتهاند. Amylose (آمیلوز) و Amylopectin (آمیلوپکتین) دو جزء اصلی نشاسته برنج هستند. مقدار آمیلوز، روش آبگیری، خیساندن، مقدار آب و زمان پخت میتوانند بر میزان چسبندگی و جدا ماندن دانهها اثر بگذارند. IRRI توضیح میدهد آمیلوز بیشتر معمولاً با بافت سفتتر و چسبندگی کمتر ارتباط دارد. در آزمون واقعی بجوا، نتیجه دوندون بودن این نمونه برای مصرف روزانه مناسب ارزیابی شده است.
نرمی بافت
Texture Profile (ویژگیهای بافت) این برنج از نظر نرمی ۹ از ۱۰ امتیاز گرفته است. این نتیجه نشان میدهد دانهها پس از پخت بافت نرم و خوشخوراکی دارند. نرمی ۹ در کنار دوندون بودن ۸، کد ۱۰۳ را بیشتر در گروه برنجهای نرم و راحتخور قرار میدهد. Gelatinization Temperature (دمای ژلاتینهشدن) دمایی است که نشاسته آب جذب میکند و ساختار آن برای پخت تغییر مییابد. نشاسته برنج معمولاً در محدوده ۶۵ تا ۸۵ درجه سانتیگراد ژلاتینه میشود و این فرایند بر نرمی و زمان پخت اثر دارد. این محصول برای کسانی مناسبتر است که برنج نرم را به بافت بسیار سفت ترجیح میدهند.
زمان پخت
زمان کامل پخت کد ۱۰۳ در روش استاندارد بجوا ۶۰ دقیقه (پخته شده با پلوپزپارس خزر) ثبت شده است.
در این بازه، محصول به دم و بافت مطلوب آزمون بجوا رسیده است. رعایت مدت خیساندن، میزان آب و زمان دم به حفظ قدکشی و جلوگیری از نرمشدن بیش از حد دانههای شکسته کمک میکند.
کیفیت بعد از چهار ساعت
کیفیت این محصول چهار ساعت پس از پخت ۸٫۵ از ۱۰ است.
این نتیجه نشان میدهد برنج با گذشت زمان، بخش مناسبی از نرمی و کیفیت خوردن خود را حفظ کرده است. پس از سردشدن، زنجیرههای نشاسته ممکن است دوباره کنار یکدیگر قرار بگیرند و بافت سفتتر شود. این پدیده Starch Retrogradation (بازآرایی نشاسته پس از سردشدن) نام دارد. Gel Consistency (قوام ژل) نیز تمایل برنج پخته به سفتشدن در زمان سردشدن را توصیف میکند. امتیاز ۸٫۵، این نمونه را برای مصرف خانوادگی، مهمانیهای معمول و سرو با فاصله زمانی مناسب میکند.
نظر کارشناسان بجوا
در جمعبندی کارشناسی بجوا، این نمونه ۷٫۵ از ۱۰ امتیاز گرفته است.
این امتیاز، ارزیابی کلی ما از تعادل میان عطر، طعم، بافت، ظاهر دانه و عملکرد پخت است. در کد ۱۰۳، کیفیت پخت و نرمی مطلوب است، اما شکستگی ۱۸ درصدی بر ارزیابی کلی ظاهر محصول اثر گذاشته است. بازارچه کشاورز قرار نیست فقط بهترین بخش یک محصول را نشان دهد. هدف ما این است که خریدار بداند دقیقاً چه محصولی را از محمد خرسندی تهیه میکند؛ با نقاط قوت واقعی و نکتهای که باید پیش از خرید در نظر داشته باشد.
امتیاز نهایی بجوا
امتیاز نهایی این محصول 8.2 از ۱۰ است.
این عدد از ترکیب نتایج فیزیکی، آزمون حسی بجوا و عملکرد پخت، با درنظرگرفتن وزن هر معیار به دست آمده است. به همین دلیل، امتیاز نهایی میانگین ساده اعداد نیست. امتیاز 8.2 نشان میدهد کد ۱۰۳ از نظر طعم، نرمی، عطر پخته و حفظ کیفیت، محصول خوبی است؛ اما میزان شکستگی باعث شده امتیاز نهایی آن از نمونههای فیزیکی یکدستتر پایینتر باشد.
مزایا
- عرضه مستقیم محصول محمد خرسندی از طریق بازارچه کشاورز بجوا
- مشخص بودن کشاورز، محل کشت، سال برداشت و کد محصول
- طعم مطلوب با امتیاز ۸٫۵
- عطر پخته مناسب با امتیاز 6
- نرمی بالا با امتیاز ۹
- افزایش طول از ۶٫۸۵ به ۱۰٫۸۵ میلیمتر
- افزایش طول حدود ۵۸٫۴ درصد
- دانه گچی پایین، معادل ۰٫۶ درصد
- رطوبت کمتر از ۱۰ درصد
- حفظ کیفیت با امتیاز ۸٫۵ پس از چهار ساعت
معایب
- مهمترین نقطه ضعف این نمونه، شکستگی ۱۸ درصدی آن است. این میزان شکستگی باعث میشود ظاهر محصول نسبت به برنجهای کمشکسته، یکدستی کمتری داشته باشد.
- عطر پس از پخت با امتیاز 6 ، به دلیل فرار بودن عطر برنج , معمولا برنجهای تولید سال قبل رایحه کمتری دارند. بنابراین عطر بعد از پخت معمولا رایحه ای پایین تر از عطر خام برنج دارد.
این برنج مناسب چه کسانی است؟
کد ۱۰۳ برای کسانی مناسب است که میخواهند برنج هاشمی را مستقیم از کشاورز مشخص تهیه کنند و دانستن نتیجه واقعی بررسی محصول برایشان اهمیت دارد. این نمونه برای مصرف روزانه، خانوادههای علاقهمند به برنج نرم و کسانی که طعم و کیفیت خوردن را مهمتر از ظاهر کاملاً یکدست میدانند، مناسب است.
قدکشی تا ۱۰٫۸۵ میلیمتر و کیفیت ۸٫۵ پس از چهار ساعت، استفاده از آن را برای مهمانیهای خانوادگی و سرو معمول نیز ممکن میکند. برای مجالس بسیار رسمی یا رستورانهایی که ظاهر کاملاً یکدست و حداقل شکستگی اولویت اصلی آنهاست، باید شکستگی ۱۸ درصدی محصول در تصمیم خرید لحاظ شود.
جمعبندی
برنج هاشمی کد ۱۰۳، محصول محمد خرسندی از لولمان، برای عرضه مستقیم در بازارچه کشاورز بجوا بررسی شده است. در این صفحه، خریدار تنها نام رقم را نمیبیند؛ بلکه میداند محصول متعلق به چه کشاورزی است و همان محموله در آزمون بجوا چه نتیجهای داشته است. این برنج در بخش پخت، با طعم ۸٫۵، نرمی ۹، عطر پخته 6 و کیفیت ۸٫۵ پس از چهار ساعت، عملکرد خوبی نشان داده است. افزایش طول از ۶٫۸۵ به ۱۰٫۸۵ میلیمتر نیز نشان میدهد دانههای کامل آن پس از پخت قدکشی مناسبی دارند.
در مقابل، شکستگی ۱۸ درصدی مهمترین نکته قابل توجه محصول است و ظاهر آن را نسبت به نمونههای کمشکسته، کمتر یکدست میکند. ما این موضوع را شفاف اعلام میکنیم تا انتخاب براساس نیاز واقعی خریدار انجام شود. امتیاز نهایی 8.2 از ۱۰ نشان میدهد این نمونه، برنجی خوشخوراک و نرم برای مصرف روزانه است که نقطه قوت اصلی آن در کیفیت پخت قرار دارد، نه در درصد بسیار بالای دانه کامل. ارزش این محصول در بازارچه کشاورز، ترکیب خرید مستقیم از محمد خرسندی، شناسنامه مشخص محصول و دسترسی به نتایج واقعی بررسی بجواست.
سؤالهای متداول
در اینجا به مهمترین و پرتکرارین ترین سوالات شما عزیزان پاسخ دادهایم.
برنج کد ۱۰۳ متعلق به کدام کشاورز است؟
این محصول متعلق به محمد خرسندی، کشاورز منطقه لولمان، و برداشت سال ۱۴۰۴ است.
آیا این برنج مستقیماً از کشاورز عرضه میشود؟
بله. این محصول در بازارچه کشاورز بجوا به نام محمد خرسندی و پس از بررسی نمونه، برای خرید مستقیم عرضه میشود.
درصد شکستگی این محصول چقدر است؟
درصد شکستگی کد ۱۰۳ برابر ۱۸ درصد و مقدار نیمدانه آن ۴ درصد ثبت شده است.
این برنج پس از پخت چقدر قد میکشد؟
طول دانه از ۶٫۸۵ به ۱۰٫۸۵ میلیمتر میرسد؛ یعنی ۴ میلیمتر یا حدود ۵۸٫۴ درصد افزایش طول دارد.
این محصول برای چه مصرفی مناسب است؟
این برنج برای مصرف روزانه، خانوادههای علاقهمند به بافت نرم و خریدارانی مناسب است که خرید مستقیم و مشخص بودن کشاورز برایشان اهمیت دارد.

محمد حسین –
سلام وقتتون بخیر
حداقل باید 400 کیلو بخریم؟.!!!🙄🙄
سعید حسینی (خریدار محصول) –
سلام
خوش امدید
خیر کمترین سفارش این محصول 40 کیلو هستش
محمد حسین –
من یه کیسه 10 کیلویی انتخاب میکنم ولی آخرش ثبت سفارش میزنه 40 عدد
یعنی زیر 40 عدد نمیدید؟
سعید حسینی (خریدار محصول) –
سلام
به بجوا خوش اومدید
این محصول کمتر از 40 کیلو نمیشه سفارش داد